Sakrament pokuty i pojednania

Sakrament pokuty i pojednania jest aktem liturgicznym, poprzez który chrześcijanin w postawie nawrócenia prosi o przebaczenie Boga i o pojednanie z Kościołem (KKK 1440). Polega na wyznaniu grzechów przez wiernego, zwanego penitentem, duchownemu, zwanemu spowiednikiem. W Kościele Katolickim współcześnie zalicza się go, obok namaszczenia chorych, do sakramentów uzdrowienia (KKK 1420-1532).

Wyróżnia się tzw. pięć warunków dobrej spowiedzi:

1. Rachunek sumienia.
2. Żal za grzechy.
3. Mocne postanowienie poprawy.
4. Szczera spowiedź.
5. Zadośćuczynienie Panu Bogu i bliźniemu.

Zgodnie z Katechizmem Kościoła Katolickiego (KKK 1491), sakrament pokuty składa się z trzech aktów penitenta oraz z rozgrzeszenia kapłana. Aktami penitenta są:

1. Żal za grzechy.
2. Spowiedź lub ujawnienie grzechów przed kapłanem.
3. Postanowienie wypełnienia zadośćuczynienia i czynów pokutnych.

Choć do istoty sakramentu spowiedzi należy nawrócenie i odpuszczenie wyznanych grzechów, to często służy on także przewodnictwu w sprawach sumienia, tzw. kierownictwu duchowemu. W parafiach sakrament celebrowany jest najczęściej w konfesjonale, który ma za zadanie oddzielenie się penitenta i udzielającego sakramentu od reszty wiernych i tym samym zapewnić tajemnicę spowiedzi.

W sytuacjach niezbędnych (np. zbiorowego zagrożenia życia) kapłan może udzielić rozgrzeszenia zbiorowego (absolucja zbiorowa), możliwy jest też udział pośrednika między wierzącym, a kapłanem (np. tłumacza). Pośrednika również obowiązuje tajemnica spowiedzi.

Katolicy mają obowiązek przystąpienia do spowiedzi przynajmniej raz do roku oraz jeżeli popełnili grzech śmiertelny (przystąpienie do Komunii św. w stanie grzechu śmiertelnego jest świętokradztwem, a więc grzechem szczególnie ciężkim). Spowiedź św. ma być krótka, klarowna, konkretna i kompletna.

W obecnej praktyce duszpasterskiej przyjęła się spowiedź co miesiąc. W Polsce wiele osób spowiada się w pierwsze piątki każdego miesiąca. Zwyczaj ten pochodzi z tradycji przyjmowania wynagradzającej Komunii św. w pierwszy piątek miesiąca, która wynika z objawień św. Małgorzaty Marii Alacoque. Usłyszała ona m.in. od Pana Jezusa słowa: „Przystępującym przez 9 z rzędu pierwszych piątków miesiąca do Komunii Świętej dam łaskę pokuty ostatecznej, że nie umrą w stanie niełaski ani bez sakramentów świętych, a to Serce Moje stanie się dla nich ucieczką w godzinę śmierci”. Wielu świętych spowiadało się co tydzień, m.in. Franciszek Salezy czy Josemaría Escrivá de Balaguer. Cotygodniową spowiedź praktykował m.in. Jan Paweł II.

Okazja do spowiedzi św. w parafii pw. Świętego Krzyża w Kobylnicy jest przed każdą wieczorną Mszą św., a także w pierwszy czwartek miesiąca od godz. 8.30 do 9.00 oraz w pierwszy piątek miesiąca od godz. 17.00 do 18.00.